Türkiye, ağustos ayının ilk günlerinde eyyam-ı bahur sıcaklarının etkisi altına girecek. Özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıkması beklenirken, İstanbul’da ise yüksek nem nedeniyle bunaltıcı hava koşulları yaşanacak.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, halk arasında “eyyam-ı bahur” olarak bilinen dönemin meteorolojide resmi olarak tanımlanmış belirli bir hava olayı olmadığını ifade etti.
YILIN EN SICAK GÜNLERİ GELİYOR
Toros, bazı kaynaklarda bu dönemin 31 Temmuz-7 Ağustos, bazı kaynaklarda ise 1-8 Ağustos tarihleri arasında gösterildiğini belirterek, eyyam-ı bahurun halk arasında yılın en sıcak günlerini ifade ettiğini söyledi. Bu sıcak döneminin her yıl aynı tarihlerde ve aynı yoğunlukta görülmesinin beklenmediğini aktaran Toros, hava tahmin modellerinin ağustosun ilk günlerinde Türkiye genelinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkabileceğine işaret ettiğini dile getirdi.
İSTANBUL NEM ETKİLİ OLACAK
Geçtiğimiz yıl eyyam-ı bahur döneminde ülke genelinde etkili olan sıcak hava nedeniyle bazı sıcaklık rekorlarının kırıldığını hatırlatan Toros, bu yılki sıcak hava dalgasının Türkiye’nin doğu kesimlerine Arap Yarımadası’ndan, batı bölgelerine ise Afrika üzerinden ulaşmasının beklendiğini kaydetti.
Sıcaklıkların bölgelere göre farklı şekilde hissedileceğini belirten Toros, Güneydoğu Anadolu’da en önemli riskin yüksek sıcaklıklar olacağını, İstanbul ve Marmara’nın kıyı kesimlerinde ise nem nedeniyle hissedilen sıcaklığın daha fazla artacağını söyledi.
‘MEVSİM NORMALLERİNİN ÜZERİNDE SEYREDECEK’
Toros, “3 Ağustos Pazartesi İstanbul’da sıcaklıkların 30 derece, 4 Ağustos Salı günü ise 32 derece seviyelerine çıkması bekleniyor. Eyyam-ı bahur sürecinde Güneydoğu Anadolu’da sıcaklıklar 40 derecenin üzerine çıkacak, çarşamba gününden itibaren ise Türkiye’nin büyük bölümünde sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde seyredecek” ifadelerini kullandı.
Kısa süreli sıcak hava dalgalarının doğrudan iklim değişikliğiyle eş tutulmaması gerektiğini vurgulayan Toros, ancak uzun yıllara yayılan ölçümlerin Türkiye’de belirgin bir sıcaklık artışı eğilimi bulunduğunu gösterdiğini belirtti. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 249 istasyondan elde ettiği verilere göre Türkiye’nin ortalama sıcaklığının 1970-1980 döneminde 12,7 derece olduğunu aktaran Toros, 2014-2025 döneminde bu değerin 14,4 dereceye yükseldiğini söyledi. İki dönem arasında yaklaşık 1,7 derecelik artış yaşandığını belirtti. Türkiye’nin ölçüm kayıtlarına göre en sıcak yılının 15,3 derece ortalamayla 2024 olduğunu ifade eden Toros, en düşük ortalama sıcaklığın ise 11,4 dereceyle 1992 yılında kaydedildiğini dile getirdi.
‘YALNIZCA TERMOMETREDEN İBARET DEĞİL’
Toros, sıcak hava olaylarının sadece yaz mevsiminin doğal sonucu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, iklim değerlendirmelerinin Türkiye’nin sıcaklık artışları ve aşırı hava olayları açısından giderek daha fazla risk altında olduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Uzun vadeli sıcaklık artışlarının küresel iklim değişikliğiyle uyumlu olduğunu ifade eden Toros, gelecekte sıcak hava dalgalarının daha sık, daha uzun süreli ve daha etkili yaşanabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun şehirler, tarım, su kaynakları, enerji sistemleri ve toplum sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirten Toros, sıcak hava dalgalarının yalnızca termometrede görülen değerlerden ibaret olmadığını vurguladı.
RİSK GRUBUNDAKİLER DİKKAT
Beton ve asfalt gibi yüzeylerin gün içinde depoladığı ısıyı gece boyunca yaymaya devam ettiğini belirten Toros, bunun şehir merkezlerinde sıcaklıkların çevre bölgelere göre daha yüksek hissedilmesine yol açtığını ve bu durumun “şehir ısı adası” olarak adlandırıldığını söyledi.
Büyük şehirlerde yeşil alanların artırılması, gölgelendirme çalışmalarının yaygınlaştırılması ve şehir planlamasında sıcaklığı azaltacak uygulamaların önem taşıdığını ifade eden Toros, sıcak havalarda özellikle yaşlılar, çocuklar, yalnız yaşayan kişiler ve kronik rahatsızlığı bulunanların daha dikkatli olması gerektiğini kaydetti.
O SAATLERDE DIŞARIYA ÇIKMAYIN
Kalp-damar, solunum ve metabolik hastalığı olan kişilerin sıcak hava dönemlerinde daha fazla risk altında olduğunu belirten Toros, günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında zorunlu olmadıkça uzun süre dışarıda kalınmaması, yeterli su tüketilmesi, açık renkli ve terletmeyen kıyafetlerin tercih edilmesi, doğrudan güneş altında uzun süre durulmaması ve fiziksel aktivitelerin sabah erken veya akşam saatlerine bırakılması gerektiğini söyledi.
Kaynak: AA
