İşçiye yanlışlıkla ya da hatalı biçimde yapılan fazla ödemelerin, Türk Borçlar Kanunu’nda yer alan “sebepsiz zenginleşme” hükümleri kapsamında işverence geri talep edilebileceği bir kez daha gündeme geldi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, fazla ödemeyi yapan işverenin ekonomik ve sosyal açıdan daha güçlü, iyi niyetli şekilde zenginleşen işçinin ise daha zayıf durumda olduğu gerekçesiyle ödemenin geri istenemeyeceğine hükmeden yerel mahkeme kararını bozdu.
15 YIL ÖNCEKİ ÖDEME İÇİN DAVA AÇILDI
Olay, yaklaşık 15 yıl önce işten ayrılan bir çalışana yapılan fazla ödemenin işveren tarafından sonradan fark edilmesiyle başladı. İşveren, tespit edilen tutarın iadesini talep etti ancak işçiden ödeme alamayınca konuyu İş Mahkemesi’ne taşıdı. Davacı işveren, işçinin daha önce 1. İş Mahkemesi’nin 2008/1115 Esas sayılı dosyası üzerinden alacak davası açtığını ve bu davada ilk aşamada karar verildiğini belirtti. Söz konusu kararın Yargıtay tarafından bozulmasının ardından mahkemece davanın reddedildiği ve kararın kesinleştiği aktarıldı. İşveren, kesinleşen dosyada bulunan bilirkişi raporuna göre çalışana fazladan ödeme yapıldığının ortaya çıktığını ve söz konusu tutarın iadesi için işçiye yazı gönderildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek fazla ödemenin tahsilini talep etti. Davalı işçi ise davanın hukuka aykırı olduğunu savunarak reddedilmesini istedi.
YEREL MAHKEME DAVAYI REDDETTİ
İş Mahkemesi, aynı ücretle çalışan diğer işçilere de davalıyla benzer veya aynı oranlarda zam yapıldığını değerlendirdi. Ayrıca dava açmayan diğer çalışanların da davalıyla aynı ücret düzeyinde bulunduğuna dikkat çekilerek işverenin fazla ödenen tutarı isteme hakkının olmadığı sonucuna varıldı. Kararın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi de yerel mahkemenin kararını yerinde buldu. Kararda, hatalı ödemeyi yapan işverenin ekonomik ve sosyal açıdan üstün durumda olduğu, iyi niyetle zenginleşen işçinin ise daha zayıf konumda bulunduğu belirtildi. Güvenin korunması ve hakkaniyet ilkeleri gerekçe gösterilerek fazla ödemenin geri istenmesinin uygun olmadığı değerlendirmesi yapıldı.
YARGITAY KARARI BOZDU
Davacı işverenin avukatı ise temyiz başvurusunda, karara esas alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme ve araştırmaya dayandığını ve hatalı değerlendirmeler içerdiğini savundu. Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Türk Borçlar Kanunu’nun 78. maddesine dikkat çekerek, borçlu olmadığı halde ödeme yapan kişinin yanılgıya düştüğünü kanıtlaması halinde ödediği miktarı geri isteyebileceğini vurguladı. Daire kararında, yapılan ödemenin bağışlama amacı taşımadığı ve ödeme sırasında bir hata bulunması halinde bu tutarın geri talep edilebileceği belirtildi. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 5 Aralık 1984 tarihli kararına da atıf yapılan hükümde, herhangi bir hukuki sebebe dayanmayan hatalı ödemelerin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde geri istenebileceği ifade edildi. Somut olayda işçinin daha önce açtığı fark alacak davasının reddedildiği ve kararın kesinleştiği hatırlatılarak, kesinleşen dosyadaki bilirkişi raporuyla belirlenen fazla ödeme miktarının hüküm altına alınması gerektiği belirtildi. Yargıtay, yerel mahkemenin davayı reddetmesini hatalı bularak kararı bozdu.
Kaynak: İHA
